‘Verzet je tegen prestatiesamenleving’

‘Verzet je tegen prestatiesamenleving’

‘Staar je nu niet blind op democratisering van de universiteit. Het is tijd voor actie tegen de prestatiesamenleving in het algemeen’, aldus studentenpastor Maarten Vogelaar en neurobioloog Teun-Pieter de Snoo.

Doing-nothing-on-purpose-680x320Je moet het maximale uit jezelf halen. Met dit mantra lijken studenten zichzelf in slaap te sussen. Het Malieveld blijft leeg. Onze generatie heeft gemeen dat we niet protesteren. Maar de regenteske bezuinigingen van de UvA op de geesteswetenschappen was voor veel studenten de druppel om toch de strijd aan te gaan. We nemen geen genoegen meer met het fabeltje ‘omdat Den Haag het wil’. Onrendabele gebouwen, megafusies en afrekentoetsen bedreigen ons onderwijssysteem. We zijn op zoek naar een nieuwe, onafhankelijke universiteit. Alleen, is democratisering van die universiteit wel de juiste oplossing voor het probleem? Het gevaar is dat we in dezelfde val trappen als onze ouders, de bezetters van de jaren ‘60.

Het is inderdaad cruciaal dat de academische gemeenschap weer meer zeggenschap krijgt. Maar als we eerlijk zijn, moeten we toegeven dat veel studentenraden en bestuursposities de laatste twintig jaar vooral als een leuke schnabbel dienden. We kunnen de erfenis van voorgaande generaties niet zomaar ongedaan maken. Vaak wordt die erfenis afgeschilderd als het neoliberale gevaar, met megalomane vastgoedprojecten en lachwekkend risicomanagement als symptomen. Maar het eigenlijke probleem zit dieper: in de prestatiesamenleving die ons al van kleins af aan indoctrineert.
failure
We worden opgevoed door de markt die ons vertelt dat we met elkaar moeten concurreren. We zijn slaaf geworden van het idee ‘normaal is niet genoeg’. Er is altijd wel iemand die beter is dan jij.
Hoewel de tijd van de grote verhalen voorbij is, zijn de kleine ideeën dwingender dan ooit. Wij zijn een project dat slagen moet. Mislukkingen liggen aan jezelf, niet aan je omgeving. Onze generatie denkt dat ze zich aan eigen haren uit het moeras moet trekken. Onze baas is streng. Onze baas, dat zijn wijzelf. Wie verlost ons van onszelf?

De universiteit zou een plek moeten zijn waar we fouten mogen maken, waar we leren dat we geen concurrenten van elkaar zijn. Dit inzicht en de bijbehorende Bildung moet een plek krijgen op de Nieuwe Universiteit. Anders zal het protest geen wezenlijke bijdrage leveren aan de toekomst. Dan hebben we over vijf jaar nog steeds een diplomafabriek. Wij dromen van een universiteit waar we ons inzetten voor de vorming van genadige leiders van de toekomst. Die genade hebben met zichzelf en anderen. Wij geloven in een opleiding waar toekomstige leiders verkeerde keuzes mogen maken en van hun eerdere fouten leren. En waar docenten, hoogleraren, schoonmakers en managers zich samen inzetten voor de bloei van de student en onafhankelijk onderzoek vanuit intrinsieke nieuwsgierigheid.

Studentenpastor Maarten Vogelaar en neurobioloog Teun-Pieter de Snoo zijn pas afgestudeerd. Ze interviewen studenten over prestatiedruk